مقدّمه
مؤمنان كسانى هستند كه از فرستاده خدا، پيامبر امّى پيروى مىكنند؛ پيامبرى كه صفاتش را در تورات و انجيلى كه نزدشان است، مىيابند. آنها را به معروف دستور مىدهد و از منكر بازمىدارد. اشياى پاكيزه را حلال مىشمرد و ناپاكىها را تحريم مىكند و بارهاى سنگين و زنجيرهايى را كه بر آنها بود، بر مىدارد.(1)
در بينش اسلام، خدا انسان را آزاد و مختار آفريده و هيچ كس حتّى دولت حق ندارد اين آزادى و اختيار را از او سلب كند، و از اين بالاتر، مطابق فراز آخر آيهاى كه گذشت، يكى از مسؤوليّتهاى نبىّ اكرمصلى الله عليه وآله آزاد كردن انسانها از قيد و بند زنجيرهايى است كه در سايه پندارها، قراردادها، آداب و رسوم نادرست اجتماعى به گردن انسانها گذاشته شده بود، و بر همين اساس است كه فقيهان اسلام اتّفاق دارند در وضع عادى نمىتوان هيچ محدوديّتى را بر فرد بالغ و عاقل تحميل كرد؛ بنابراين آزادى بيان، انتخاب شغل و جابهجايى و تغيير مكان اشتغال در جامعه اسلامى اصل تضمين شده است
در كنار اين اصل آزادى، خداوند از وجود انسانهايى با ظاهرى فريبنده و با باطنى مفسدهجو خبر مىدهد:
از مردم كسانى هستند كه گفتار آنان، در زندگى دنيا، مايه شگفتى تو مىشود [= در ظاهر خيلى زيبا و پسنديده سخن مىگويند؛ ولى ]وقتى دست يابند [حاكم شوند] در راه فساد در زمين و نابودى زراعتها و حيوانات مىكوشند
وجود چنين انسانهاى مفسدهجو، سبب شده تا اسلام، آزادى به معناى بىبندوبارى و هرجومرج طلبى را مردود بداند و پيامبر را به سازماندهى و اقتدار، و مسلمانان را به حمايت و پيروى از حكومت اسلامى فراخواند.
يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ.(2)
اى كسانى كه ايمان آوردهايد! خدا، پيامبر خدا وصاحبان امر را اطاعت كنيد.
در پرتو اين آموزهها، انديشهوران مسلمان معتقدند: اسلام طرفدار اهداف و آرمانهايى است كه اجراى آنها بدون دخالت دولت دشوار است و براى اين مطلب، مبانى متعدّدى مطرح كردهاند.
بقیه متن در ادامه مطلب
|
|
